Sẽ ra sao nếu con người cũng phải được cập nhật như iPhone?

Sẽ ra sao nếu con người cũng phải được cập nhật như iPhone?

COMMON PEOPLE

Black Mirror: Season 7

Robbey’s rating: 10+ / 10

Sau mùa 6 với những thử nghiệm không làm hài lòng đám đông cho lắm, mùa 7 đã quay trở lại với đặc sản của Black Mirror: Mặt trái của công nghệ.

Common People hay vì nhiều lý do. Thứ nhất, nó hiện đại nhưng hết sức gần gũi. Bất kỳ ai đang sử dụng smartphone như một phần cuộc sống đều có thể đồng cảm. Thứ hai, cặp vợ chồng trong câu chuyện là những người tốt, tốt đến mức đau lòng. Thứ ba, nó phản ánh việc tư bản sẽ bóc lột ta đến hơi thở cuối cùng, với nụ cười luôn nở trên môi.

Mike và Amanda là 2 vợ chồng bình thường. Mike làm công nhân và Amanda làm giáo viên. Tuy không kiếm được nhiều tiền, họ hạnh phúc và trân trọng từng giây phút bên nhau. Họ chỉ còn thiếu một đứa bé để cuộc sống trở nên hoàn hảo. Nhưng bạn biết đấy, mọi thứ luôn có thể tệ hơn.

Một ngày nọ, Amanda ngất xỉu trong lớp học. Khối u trong não cô đã hợp nhất với thuỳ đỉnh, nghĩa là không thể mổ và cô không thể tỉnh dậy. Làm sao Mike có thể chấp nhận được điều đó?

May mắn thay, một công ty khởi nghiệp mới đã giới thiệu cho Mike giải pháp: Họ sẽ cắt bỏ khối u và những mô xung quanh rồi thay thế bằng mô nhân tạo có chức năng nhận tín hiệu. Đơn giản dễ hiểu, Amanda sẽ sống lại nhờ sự trợ giúp của máy chủ Rivermind. Phẫu thuật miễn phí. Mình tin là 90% thân nhân người bệnh sẽ gật đầu ngay và luôn. 300 đô mỗi tháng có đáng gì chứ, đúng không?

Dĩ nhiên nó không dừng ở 300 đô. Gói Common 300 đô chỉ để dụ dỗ con mồi vào bẫy. Amanda ngủ ngày càng nhiều hơn. Trong chuyến đi kỷ niệm, Amanda bất tỉnh nhân sự, bởi cô ra ngoài vùng phủ sóng. Ủa? Tưởng phủ sóng khắp các bang. À không không, tháp phát sóng vừa được nâng cấp nên giờ gói Plus mới xài được. Muốn dùng Plus thì xì ra thêm 500. Không thì sao? Thì chôn chân ở hạt của mình chứ sao.

Nó y chang việc chúng ta phải lên đời điện thoại. Những người đua đòi thì không nói đi. Mình chỉ có nhu cầu lướt web và soạn văn bản mà 2 năm cũng phải đổi iPhone một lần. Nếu không thì sao? Nó cập nhật cái quần què gì mà gõ text cứ bị lag, treo máy, tắt app. Nó cố tình tạo ra trải nghiệm khó chịu, bởi nó biết ta thà mua thiết bị mới chứ không chịu từ bỏ data cũ, thói quen cũ.

Nếu ta không nỡ vứt điện thoại, sao ta nỡ vứt một người ta yêu thương? Nó đáng sợ vì nó đánh vào đúng tâm lý của một con người bình thường.

OK, giờ ta cứ ở lì trong khu, khỏi đi chơi, khỏi đóng tiền thêm. Đoán xem tư bản sẽ làm gì nào? Trong vô thức, Amanda biến thành máy đọc quảng cáo, máy truyền đạo. Nó sẽ dựa trên những cuộc đối thoại đời thường để chêm vào những lời gợi ý sử dụng cà phê, ngũ cốc, giày dép, bôi trơn…, gợi ý đi nhà thờ nữa. Chẳng những xâm phạm tự do ý chí của người sử dụng dịch vụ Rivermind, nó còn tác động đến những người xung quanh, đặc biệt là trẻ em.

Và nó giống gì nào? Những gợi ý mua hàng trên FB. Những video xúi giục bạn ủng hộ thằng da cam hiển thị ồ ạt trên YouTube. Nếu bạn muốn ngầu, hãy hùa nhau chửi Bạch Tuyết. Nó sẽ tác động, tác động, tác động tới khi nào người nhận ad hành động mới thôi. Và để có người nhận ad, phải có kẻ rao bán. Nếu Amanda không trả tiền thêm, cô giống như máy nghe lén xã hội trong hình dạng giáo viên.

Để có tiền lo cho vợ, Mike phải tham gia mạng xã hội biến thái Dum Dummies để làm khùng làm điên. Giống gì nào? TikTok phiên bản nặng đô hơn. Từ một cá nhân giàu lòng tự trọng, anh dần không còn chút tự trọng nào, chịu đau đớn và nhục nhã để cho ra lò content mới.

Sau Plus là Rivermind Lux. Độ nghiện chỉ tăng dần, không giảm. Đây là cách Big Tech và Big Pharma thao túng con người.

Bài học lớn nhất là phải biết đủ, phải biết buông. Thích mấy, thương mấy, yêu mấy cũng phải buông. Sự bám chấp chỉ làm ta đánh mất những giá trị của mình, huỷ hoại những phẩm chất của mình. Đừng bao giờ quên mình là ai.

Kết thúc ảm đạm và ám ảnh như một lời cảnh báo.